X

IS EEN DNA-TEST IETS VOOR MIJ?

5 sterren in Apple en Google store

Tegafur

Tegafur zelf is een niet werkzaam middel dat door het lichaam omgezet wordt in het wel werkzame fluorouracil. Fluorouracil is een zogeheten cytostaticum; het remt de celgroei en celdeling. Tegafur wordt ingezet bij de behandeling van gevorderde maagkanker, meestal in combinatie met gimeracil en oteracil. Gimeracil vertraagt de afbraak van fluorouracil, waardoor het langer werkt. Oteracil zorgt er voor dat er minder bijwerkingen optreden.

Tegafur en het nut van DNA-analyse

De snelheid waarmee tegafur in je lichaam wordt verwerkt, varieert per individu. Als gevolg hiervan zijn de effectiviteit en bijwerkingen van tegafur deels te voorspellen op basis van je genen. DNA-analyse kan daarom een belangrijk hulpmiddel zijn bij het optimaliseren van je medicatie.

Tegafur en het enzym DPD

Tegafur wordt, na omzetting tot de werkzame component fluorouracil, in belangrijke mate verwerkt door het enzym DPD. Afhankelijk van je genetische aanleg kan de activiteit van dit enzym behoorlijk variëren, waardoor ook de werkzaamheid van tegafur van persoon tot persoon kan verschillen.

Informatie over jouw genetische aanleg kan daarom reden zijn voor extra waakzaamheid met betrekking tot een behandeling met tegafur.

Meer lezen over DPD-enzym »

Mogelijke bijwerkingen

Dit medicijn heeft een krachtig werking op de celdeling, niet alleen van kankercellen maar ook van gezonde lichaamscellen. Hierdoor kunnen bijwerkingen ontstaan, bijvoorbeeld op plaatsen waar de cellen zich van nature snel delen. Dit zijn de slijmvliezen van mond, maag en darmen, de huid, de haren en het bloed.

Door de lijst van bijwerkingen kan het lijken dat het medicijn erger is dan de kwaal. Maar de bijwerkingen komen lang niet bij iedereen in dezelfde mate voor.
Bovendien gaan de bijwerkingen na de chemokuur geleidelijk over.

De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende.

Regelmatig (bij meer dan 30 op de 100 mensen)

  • Bloedarmoede, een verhoogde kans op infecties en bloedingen. Deze bijwerkingen ontstaan door een tekort aan rode en witte bloedcellen en bloedplaatjes. Neem contact op met uw arts bij: onverklaarbare koorts of keelpijn, blaren in de mond en keel, onverklaarbare bloedneuzen, onderhuidse bloedinkjes en blauwe plekken en extreme vermoeidheid. Door het tekort aan witte bloedcellen bent u ook gevoeliger voor infecties door virussen, bacteriën of schimmels.
    Neem altijd contact op met uw arts bij infecties zoals verkoudheid, keelontsteking, griep, steenpuisten en andere huidinfecties.
    Tijdens de behandeling zal de arts uw bloed regelmatig controleren. Als er te weinig rode of witte bloedcellen of bloedplaatjes zijn, zal de arts de dosering aanpassen. Het bloed herstelt zich weer als de kuur is afgelopen.
  • Maagdarmklachten, zoals misselijkheid, braken, diarree, verstopping, buikpijn, maagpijn, brandend maagzuur en winderigheid. Deze bijwerkingen ontstaan door ontsteking van de slijmvliezen van slokdarm, maag en darmen. Om maagpijn en brandend maagzuur te bestrijden, kan de arts een maagbeschermend medicijn voorschrijven. Bij misselijkheid schrijft de arts een middel tegen braken voor. Soms helpt het om vaker te eten, maar dan kleine beetjes.
    Bij een aantal mensen ontstaat ernstige diarree. Zorg dat u extra drinkt als u diarree heeft en moet overgeven. Neem contact op met uw arts als u boven op uw normale ontlastingpatroon vier keer of vaker per dag dunne ontlasting heeft of als u ook 's nachts diarree heeft. Soms is het nodig om uitdroging te voorkomen met medicijnen tegen diarree of een vochtinfuus. Ook als u vaker dan één keer per dag moet braken, moet u de arts waarschuwen.
  • Verlies van eetlust. Eet u veel minder dan normaal? Overleg dan met uw arts of verpleegkundige.
  • Zenuwproblemen. Heeft u last van een tintelend of doof gevoel in armen en benen of van een branderige pijn in handen of voeten? Stop dan met het gebruik en waarschuw meteen een arts.

Soms (bij 10 tot 30 op de 100 mensen)

  • Pijnlijke mond, tong of keel en zelden droge mond en smaakveranderingen.Deze bijwerkingen ontstaandoor ontsteking van de slijmvliezen van mond en keel. U kunt dit zien aan een vuurrode kleur van de slijmvliezen. Eten en drinken kunnen hierdoor pijnlijk zijn. In veel gevallen helpt het om op ijsblokjes te zuigen op momenten dat u er veel last van heeft. Tijdens de chemokuur kunnen ingrepen aan uw gebit of in uw mond de klachten verergeren. Vóór u aan de chemokuur begint is het daarom verstandig om uw tandarts uw gebit te laten controleren en eventueel behandelen. Verzorg uw gebit extra goed door een aantal maal per dag te poetsen met een zachte tandenborstel. Ook kunt u spoelen met een desinfecterende mondspoeling.
  • Zenuwproblemen. Heeft u last van een tintelend of doof gevoel in armen en benen of van een branderige pijn in handen of voeten? Stop dan met het gebruik en waarschuw meteen een arts.

Zelden (bij 1 tot 10 op de 100 mensen)

  • Huiduitslag, met name bultjes op armen en benen, jeuk, huidverkleuring, vooral na blootstelling aan zonlicht, nagelaandoeningen, een droge huid en puistjes. In zeer zeldzame gevallen kan een ernstige huidaandoening ontstaan met blaarvorming. De blaren ontstaan met name op de lippen en op de slijmvliezen van de mond en geslachtsdelen. Neem dan direct contact op met uw arts.
  • Zweten.
  • Haaruitval en kaalheid. Niet alleen van hoofdhaar, maar ook van wenkbrauwen, wimpers, oksel- en schaamhaar. Na de behandeling zal het haar na ongeveer een maand weer gaan groeien.
  • Ernstige vermoeidheid en duizeligheid.
  • Oogirritatie, tranende ogen en wazig zien.
  • Slechter horen.
  • Hoofdpijn, rugpijn, spierpijn, gewrichtspijn en pijn in uw botten. Zeer zelden gevoelige en pijnlijke borsten.
  • Kans op trombose. Dit kunt u herkennen aan een dikke, harde, rode en pijnlijke plek op het been, soms aan pijn in de kuit en een zwaar gevoel in het been, zeer zelden aan plotseling optredende kortademigheid, soms met pijn of het ophoesten van bloed. Waarschuw in deze gevallen onmiddellijk een arts, of ga meteen naar de Eerste-Hulpdienst.
  • Het hand-voet-syndroom. Uw handen en voeten zijn dan pijnlijk, rood en gezwollen en kunnen tintelen of doof aanvoelen. De huid kan afschilferen en er kunnen zweren of blaren op de huid ontstaan. Dit kan doorgaan u stopt met dit medicijn. Waarschuw uw arts als u deze verschijnselen krijgt.
  • Afwijkingen in de hoeveelheid mineralen in het lichaam. De hoeveelheid calcium, kalium of natrium kan te hoog of juist te laag worden. Uw arts zal tijdens de behandeling uw bloed regelmatig controleren.
  • Ontsteking van de nieren en in ernstige gevallen nierfalen. U merkt dit aan vaak kleine beetjes moet plassen, aan bloed in de urine, pijn in uw zij, vermoeidheid en misselijkheid.

Zeer zelden (bij minder dan 1 op de 100 mensen)

  • Hartaandoeningen, zoals pijn op de borst bij inspanning, hartritmestoornissen, een hartaanval en hartfalen. Raadpleeg uw arts als u vocht vasthoudt (dikke enkels), hartkloppingen heeft of pijn op de borst krijgt.
  • Leveraandoeningen, zoals een leverontsteking. U merkt dit aan een gevoelige, opgezwollen buik of een gele verkleuring van het oogwit of van de huid. Waarschuw dan direct een arts.
  • Ontsteking van de nieren. U merkt dit aan vaak kleine beetjes moet plassen, aan bloed in de urine of vermoeidheid. Waarschuw dan een arts.
  • Sepsis (bloedvergiftiging). Dit is een sterke reactie van het lichaam op een infectie. U merkt dat aan koorts of juist een te lage temperatuur, een snelle ademhaling of een snelle hartslag. Waarschuw dan direct een arts.
  • Ontsteking van de nieren. U merkt dit aan vaak kleine beetjes moet plassen, aan bloed in de urine of vermoeidheid. Waarschuw dan een arts.
  • Erectiestoornissen.
  • Aambeien.
  • Slechter ruiken en proeven.
  • Beroerte. Dit merkt u aan plotselinge klachten, zoals verlammingen in het gezicht (scheve mond bijvoorbeeld), verward spreken en denken, verlammingen aan arm of been, uitval van delen van het gezichtsveld en tintelingen. Waarschuw onmiddellijk een arts.
  • Gevoeligheid van de huid voor UV-licht (zon, zonnebank, UV-lamp). Krijgt u een ernstige reactie op de zon? Waarschuw dan uw arts.
  • Overgevoeligheid voor dit medicijn. U merkt dat aan huiduitslag, galbulten of jeuk. Raadpleeg dan uw arts. In zeer zeldzame gevallen ontstaat een ernstige overgevoeligheid. Dit is te merken aan: koorts, ernstige benauwdheid, opgezwollen mond, tong, keel of gezicht, huiduitslag, ademhalingsproblemen, flauwvallen, blaren op de lippen en op de slijmvliezen van de mond en geslachtsdelen. Stop in deze gevallen met dit medicijn en waarschuw meteen een arts of ga naar de Eerstehulpdienst. Als u overgevoelig bent, mag u dit medicijn in de toekomst niet meer gebruiken. Geef dat door aan de apotheker. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u dit medicijn niet opnieuw krijgt.

Neem contact op met uw verpleegkundige of arts als u te veel last heeft van één van de bovengenoemde bijwerkingen. Soms is het nodig om de dosering aan te passen zodat de bijwerkingen verminderen. Soms ook zal de arts een ander medicijn voorschrijven tegen de bijwerkingen.

Bespreek ook met uw arts of verpleegkundige als u zich zorgen maakt over bijwerkingen. Ervaart u andere bijwerkingen dan die hierboven staan? Meldt dat dan aan uw apotheek, arts of verpleegkundige.